De vier lontsoorten die je tegenkomt
Bijna alle lonten voor hobbygebruik vallen in een van deze vier categorieën. Ze zijn niet onderling uitwisselbaar: dezelfde dikte in een andere soort geeft een heel andere vlam.
- Vlakgevlochten katoen: de klassieke, platte lont voor dinerkaarsen en gedompelde kaarsen. Krult tijdens het branden om, waardoor het uiteinde in de hete zone van de vlam verbrandt en zichzelf schoon houdt. Minder geschikt voor zware sojawas in glas.
- Rondgevlochten katoen met papieren kern: de standaard voor sojakaarsen in glas. Blijft rechter staan, geeft een stabiele en iets grotere vlam en is er in veel dikteklassen. Dit is wat je wilt voor je eerste containerkaars.
- Houten lont: een strip hardhout die knispert tijdens het branden. Geeft een brede, lage vlam die de was over een groter oppervlak smelt, wat gunstig is voor geurverspreiding. Wel lastiger aan te steken en gevoelig voor te veel geurolie. Zie ook onze gids over kaarsen met houten lont.
- Lont met zinkkern of stevige kern: blijft uit zichzelf staan en wordt gebruikt in waxinelichtjes en votieven. Kies bij twijfel voor loodvrije katoen- of papierkernlonten; lood is in Europa al lang verboden, maar goedkope importlonten zijn niet altijd te vertrouwen.
Voor kaarsen in een pot koop je voorgewaxte katoenlonten met metalen voetje. Voorgewaxt betekent dat de lont al met was is verzadigd: hij vlamt meteen aan en zakt niet slap in de vloeibare was.
Lontdikte per potdiameter
Lontfabrikanten hanteren allemaal hun eigen serieaanduidingen en letters. Wat universeel is, is de relatie tussen de doorsnede van je kaars en de hoeveelheid warmte die de lont moet leveren. Gebruik deze tabel om te bepalen in welke richting je zoekt, en houd daarna de dikteadviezen van de leverancier aan.
| Diameter van de kaars | Typisch product | Wat je nodig hebt |
|---|---|---|
| tot 4 cm | Waxinelicht, mini-votief | Zeer dunne lont, vaak met kern |
| 4–5 cm | Votief, klein reisblik | Dunne lont |
| 5–6,5 cm | Standaard geurkaars in glas | Middeldikke lont |
| 6,5–8 cm | Grote pot van 250–350 gram | Dikke lont, of twee dunne |
| 8–10 cm | XL-pot, brede schaal | Twee middeldikke lonten |
| meer dan 10 cm | Driepitskaars, grote stomp | Drie lonten, gelijkzijdig verdeeld |
Twee dunne lonten naast elkaar zijn bijna altijd beter dan één hele dikke: twee kleine vlammen maken een gelijkmatiger wasplas en geven minder roet dan één grote. Plaats ze op ongeveer een derde van de diameter uit het midden, zodat de wasplassen elkaar raken maar het glas niet oververhit raakt.
Wat de lontkeuze nog meer beïnvloedt
- Wastype: sojawas heeft een lager smeltpunt dan paraffine, maar is stroperiger. Een lont die perfect werkt in paraffine is in sojawas vaak één maat te dun. Kokos- en rapswasmengsels wijken daar weer van af, zie de soorten kaarsenwas.
- Geurbelasting: geurolie verdunt de was en verlaagt de viscositeit. Bij 10% geur heb je vaak een halve maat dikker nodig dan bij 6%.
- Kleurstof: pigmenten geven vaste deeltjes die de lont kunnen verstoppen. Donkere kleuren vragen soms een maat dikker; lees meer bij kaarsen kleuren.
- Vorm van het glas: een taps toelopend glas heeft bovenin een grotere diameter dan onderin. Kies op de breedste maat en accepteer dat de kaars onderin sneller brandt.
Zo test je een lont in één avond
- Giet drie identieke proefkaarsen met dezelfde was, kleur en geurbelasting, maar met drie opeenvolgende lontdiktes.
- Laat ze net zo lang curen als je eindproduct, want geur beïnvloedt het brandgedrag.
- Knip alle lonten op 5 mm en steek ze tegelijk aan in een tochtvrije ruimte.
- Kijk na twee uur naar de wasplas. Die hoort 1 tot 1,5 cm diep te zijn en tot de rand van het glas te reiken. Diepere plassen betekenen te veel warmte.
- Voel na drie uur voorzichtig aan de buitenkant van het glas. Te heet om vast te houden betekent: lont een maat dunner.
- Doof, laat stollen en herhaal. Een lont die pas in de derde brandbeurt de rand haalt, is goed; een lont die meteen de hele bovenlaag wegsmelt en roet, is te dik.
Symptomen en oplossingen
| Wat je ziet | Waarschijnlijke oorzaak | Volgende stap |
|---|---|---|
| Tunnel, was blijft langs de rand staan | Lont te dun | Een maat dikker of twee lonten |
| Zwarte rook, roet op het glas | Lont te dik of te lang | Knippen op 5 mm, anders maat dunner |
| Vlam dooft steeds uit | Lont verdrinkt in te diepe wasplas | Dikkere lont of kleiner glas |
| Grote paddenstoel op de lont | Te veel geurolie of te dikke lont | Geur terug naar 6–8%, lont dunner |
| Glas wordt te heet | Te veel warmte-inbreng | Lont dunner, of dikker glas |
Bij een gekochte kaars kun je de lont niet meer vervangen, maar bijknippen helpt bijna altijd: lees hoe bij de kaarsenlont bijknippen. Voor zelfgemaakte kaarsen geldt: noteer per proefgieting de was, het geurpercentage, de lont en het glas. Na vijf testen heb je een eigen tabel die betrouwbaarder is dan elke vuistregel.
Lonten centreren en vastzetten
Een scheve lont brandt scheef, punt. Gebruik een lontsticker of een druppel gesmolten was om het voetje op de bodem te fixeren en zet de bovenkant vast met een lonthouder, twee wasknijpers of een houten satestokje. Controleer na het gieten nog eenmaal of de lont recht staat: zolang de was troebel wordt maar nog niet hard is, kun je hem voorzichtig bijsturen. Knip de lont pas op lengte als de kaars volledig is uitgehard. Het volledige stappenplan staat in onze gids kaarsen maken voor beginners, en meer achtergrond vind je op de hub over zelf kaarsen maken. Losse houten lonten met standaard zijn een leuke volgende stap zodra de katoenlont je geen verrassingen meer geeft.
Veelgestelde vragen
Welke lont past bij een pot van 7 cm?
Bij een diameter van 7 centimeter zit je in het gebied waar een dikke enkele lont net kan, maar twee dunne lonten meestal een mooier resultaat geven. Twee vlammen maken een gelijkmatiger wasplas en geven minder roet. Test beide varianten met dezelfde was en hetzelfde geurpercentage voor je een serie giet.
Waarom werkt dezelfde lont anders in sojawas dan in paraffine?
Sojawas heeft een lager smeltpunt maar is stroperiger en heeft meer warmte nodig om tot de rand van het glas te vloeien. Een lont die in paraffine perfect brandt, geeft in sojawas vaak tunnelvorming. Reken op ongeveer een halve tot een hele maat dikker als je van paraffine naar soja overstapt.
Zitten er nog loden kernen in kaarsenlonten?
In de Europese Unie zijn loden lontkernen al lang verboden en Europese leveranciers gebruiken ze niet meer. Bij goedkope importlonten zonder duidelijke herkomst is voorzichtigheid op zijn plaats. Kies lonten van katoen of met een papieren kern, of een zinkkern van een leverancier die de samenstelling vermeldt.
Hoe lang moet ik de lont laten uitsteken?
Knip de lont voor elke brandbeurt terug tot ongeveer 5 millimeter. Langer geeft een grote onrustige vlam, roet en een paddenstoelkopje op het uiteinde. Bij houten lonten houd je 3 tot 5 millimeter aan en breek je het verkoolde deel er met je vingers of een knijptang af.