Onze keuzes
Siliconen mallen voor vormkaarsen
De populairste keuze voor thuis. Flexibel silicone laat de kaars zonder losmiddel los, ook bij bollen, ribbels, torso's, bloemen en andere vormen waar een harde mal niet omheen kan. Kies mallen met een dikke wand: dun silicone vervormt bij het uitnemen en geeft scheve randen. Let op of er een lontgat in de bodem zit en of er een afdichtplug of stopje bij zit, want anders lekt je was eruit. Siliconen mallen zijn niet eeuwig houdbaar, maar met normaal gebruik ga je er jaren mee door. Bekijk het aanbod siliconen gietvormen voor kaarsen en let vooral op de wanddikte in de beschrijving.
Metalen mallen voor klassieke stompkaarsen
Een naadloze aluminium of tinnen cilinder geeft het gladste, meest glanzende resultaat dat je thuis kunt halen, en zulke mallen gaan letterlijk decennia mee. Ze zijn ideaal voor rechte stompkaarsen en piramides. Wel heb je losmiddel nodig, of in elk geval een was die goed krimpt, en je moet het lontgat aan de onderkant afdichten met een lontstopje en kit. Doordat metaal warmte snel afvoert, kun je warmer gieten en krijg je een fijnere kristalstructuur. Wie in de stijl van klassieke stompkaarsen wil werken, komt uiteindelijk bij dit type uit.
Polycarbonaat en kunststof mallen
Doorzichtige harde mallen waarmee je tijdens het gieten kunt zien of er luchtbellen ontstaan. Ze zijn goedkoper dan metaal en geven eveneens een glad oppervlak, maar ze zijn minder hittebestendig: giet niet boven de temperatuur die de fabrikant aangeeft, anders vervormt de mal. Vaak worden ze verkocht in sets met meerdere vormen: cilinder, kegel, ster en bol. Een prima tussenweg als je strakke kaarsen wilt zonder in dure metalen mallen te investeren.
Mallen voor votieven, theelichten en wax melts
Kleine vakjes in een blok silicone of een plaat met zes tot vierentwintig holtes. Voor wax melts is dit het standaardgereedschap, en de vakjes van 15 tot 20 gram passen precies in een gemiddelde brander. Votiefmallen zijn iets groter en hebben een lontgat. Deze mallen zijn het meest vergevingsgezind van allemaal, omdat er geen lont in hoeft en de vormen klein en ondiep zijn. De complete werkwijze staat bij wax melts maken. Een set siliconen mallen voor wax melts kost weinig en is de makkelijkste manier om restwas te verwerken.
Improviseren: melkpakken, blikken en pvc-buis
Je hoeft niet altijd te kopen. Een kartonnen melkpak geeft een keurige vierkante kaars en scheur je er na het uitharden gewoon af. Een conservenblik zonder ribbels werkt als cilindermal, mits je het van binnen licht invet. Een stuk pvc-buis met een afgedichte bodem is de goedkoopste pillarmal die er is. Het lontgat boor je onderin en je dicht het af met kit of een lontstopje. Deze aanpak is ideaal om te oefenen voor je in een echte mal investeert, zeker in combinatie met omgesmolten kaarsresten.
Waar je op let
- Wanddikte bij silicone. Dik silicone houdt zijn vorm, dun silicone vervormt en geeft scheve kaarsen.
- Lontgat en afdichting. Zit er een gat in? En hoe dicht je dat af? Zonder plug, kit of lontstopje loopt je was er uit.
- Maximale temperatuur. Vooral bij kunststof mallen. Staat er geen waarde bij, houd het dan veilig onder de 70 °C.
- Wasgeschiktheid. Vrijwel alle mallen vragen pillar-was met krimp; containerwas laat niet los. Zie sojawas kopen voor het verschil.
- Naden. Mallen uit twee helften laten altijd een naadlijn achter. Die kun je met een mesje wegschrapen, maar naadloos is mooier.
- Reinigbaarheid. Silicone maak je schoon met heet water; hardnekkige was verwijder je door de mal kort in de vriezer te leggen en de restwas eruit te wrijven.
- Diameter versus lont. Een vormkaars van 7 cm heeft een andere lont nodig dan een kaars van 5 cm. De tabel staat bij kaarsenlonten.
Materialen vergeleken
| Materiaal | Lossen | Oppervlak | Sterk in |
|---|---|---|---|
| Silicone | Zeer makkelijk | Mat, iets zachter | Complexe vormen |
| Metaal | Vraagt krimp of losmiddel | Glad en glanzend | Strakke stompkaarsen |
| Polycarbonaat | Redelijk | Glad | Zicht op luchtbellen |
| Karton of pvc | Wegscheuren of duwen | Wisselend | Gratis experimenteren |
Zo giet je in een mal
- Steek de lont door het gat, trek hem strak en dicht de onderkant af met een lontstopje of kit. Zet de lont bovenaan vast met een stokje of lonthouder.
- Smelt pillar-was tot ongeveer 80 °C en giet op de temperatuur die de was voorschrijft, vaak rond 60 tot 70 °C.
- Tik de mal een paar keer voorzichtig op tafel om luchtbellen te laten opstijgen.
- Laat een deel van de was over voor de tweede gietbeurt.
- Na ongeveer een uur ontstaat er een krater rond de lont. Prik daar met een satestokje enkele gaatjes in.
- Vul bij met de resterende was, iets warmer dan de eerste gietbeurt maar niet zo warm dat de kaars smelt.
- Laat volledig uitharden, minimaal een nacht. Zet de mal in de vriezer als de kaars niet meteen los wil.
- Snijd de voet vlak met een warm mes en knip de lont op 1 cm.
Veelgemaakte fouten
- Containerwas in een mal gieten. Die krimpt nauwelijks en blijft vastzitten.
- Het lontgat niet goed afdichten. Warme was vindt elk lek en je hebt een plas op tafel.
- Vergeten bij te gieten. Zonder tweede gietbeurt houd je een holle kaars met een put rond de lont over.
- Te snel uitnemen. Een kaars die nog warm is vervormt of scheurt. Wacht een volle nacht.
- De mal in de vaatwasser. Was smelt en verspreidt zich door het hele apparaat. Reinig met de hand.
- Geurolie in vormkaarsen overdrijven. Bij pillar-was geeft te veel olie zweten en zachte plekken; houd 6 tot 8% aan, zie geurolie voor kaarsen.
Ben je nog niet aan mallen toe, begin dan met een kaars in een glas volgens kaarsen maken voor beginners. Alle technieken en materialen staan bij elkaar op de hub over zelf kaarsen maken.
Veelgestelde vragen
Welke was heb ik nodig voor een gietvorm?
Pillar-was, dus een harde was die tijdens het afkoelen krimpt en daardoor loslaat uit de mal. Containerwas krimpt nauwelijks en blijft vastzitten, waardoor je de kaars alleen met veel moeite of een nacht in de vriezer eruit krijgt. Kijk op het etiket naar de aanduiding pillar of vormkaarsen.
Hoe krijg ik mijn kaars uit de mal?
Laat de kaars eerst volledig uitharden, minimaal een nacht op kamertemperatuur. Bij silicone rol je de mal voorzichtig naar buiten toe af. Zit hij vast in een harde mal, zet die dan een half uur in de vriezer: de was krimpt en laat los. Nooit forceren met scherp gereedschap.
Waarom zit er een gat rond de lont in mijn vormkaars?
Dat is normaal. Was krimpt bij het afkoelen en trekt zich rond de warmste zone terug, precies daar waar de lont zit. Prik na ongeveer een uur enkele gaatjes in het ingezakte deel en giet bij met de was die je hebt bewaard, iets warmer dan de eerste gietbeurt.
Kan ik siliconen bakvormen gebruiken voor kaarsen?
Voor wax melts en kleine vormpjes werkt dat prima, mits de vorm hittebestendig is tot minstens honderd graden. Voor kaarsen met een lont is een bakvorm minder handig, omdat er geen lontgat in zit. Gebruik zo'n vorm daarna niet meer voor voedsel, want was en geurolie trekken in het silicone.
Heb ik losmiddel nodig?
Bij silicone niet. Bij metalen en kunststof mallen helpt een dun laagje losmiddel of een was die goed krimpt. Sommige makers gebruiken een spuitbus met siliconenspray, anderen vertrouwen volledig op de krimp van pillar-was. Test het met één kaars voor je een hele serie giet.