Zelf sojakaarsen maken: het complete stappenplan

Wat je nodig hebt

• Sojawas-vlokken voor containerkaarsen. Er bestaan aparte soorten voor potten en voor vrijstaande kaarsen; voor een kaars in glas heb je containerwas nodig. Welke je koopt lees je bij sojawas kopen.
• Gewaxte katoenlont met voetje, dikte afgestemd op de diameter van je pot. Zie kaarsenlonten en lontdikte.
• Kaarsengeurolie, geen etherische badolie. De verschillen staan in geurolie voor kaarsen.
• Digitale thermometer (keukenthermometer volstaat) en een gietkan of oude maatbeker.
• Hittebestendig glas of blik, keukenweegschaal, houten spies of wasknijper om de lont recht te houden.

Alles bij elkaar zoeken kost tijd; wil je in één keer compleet zijn, kijk dan naar een startpakket met sojawas, lonten en potjes.

Stap voor stap

1. Reken uit hoeveel was je nodig hebt. Vul je pot met water, weeg dat en vermenigvuldig met 0,85. Dat is bij benadering het gewicht aan sojawas dat erin past.
2. Plak de lont vast. Gebruik een lontsticker of een druppel gesmolten was op het voetje en druk hem exact in het midden van de bodem. Zet de bovenkant recht met een spies of wasknijper.
3. Smelt de was au bain-marie tot ongeveer 75 °C. Niet direct op de pit: sojawas verbrandt boven de 85 °C en gaat dan geel zien en muf ruiken.
4. Laat afkoelen tot 55 tot 60 °C en roer dan de geurolie erdoor. Twee volle minuten rustig roeren, zodat de olie zich echt bindt aan de was en niet naar de bodem zakt.
5. Verwarm je pot voor met een fohön of warm water (en droog hem daarna). Een koud glas is de belangrijkste oorzaak van wet spots.
6. Giet bij 50 tot 55 °C in één rustige, doorgaande beweging. Snel gieten of gieten bij te hoge temperatuur geeft luchtbellen en putjes.
7. Laat 24 uur staan op kamertemperatuur, uit de tocht en niet verplaatsen. Niet in de koelkast: te snel afkoelen veroorzaakt scheuren.
8. Knip de lont op 1 cm en laat de kaars daarna nog 1 tot 2 weken curen voor je hem aansteekt.

De vier temperaturen die het verschil maken

Hoeveel geurolie?

Reken 6 tot 8% van het wasgewicht, met 10% als absolute bovengrens. Bij 500 gram was is 8% dus 40 gram geurolie. Meer toevoegen maakt de kaars niet sterker maar juist slechter: de was kan de olie niet binden, gaat zweten, de lont raakt verzadigd en de kaars gaat roeten. Weeg de olie af, meet hem niet in milliliters, want de dichtheid verschilt per geur. Merk je na het curen dat de geur te zwak is, dan ligt dat vaker aan een te dunne lont dan aan te weinig olie: een grotere smeltplas geeft meer geurafgifte.

Typische sojaproblemen en hun oplossing

• Putjes en holtes rond de lont: te snel gegoten of te warm gegoten. Oplossing: prik gaatjes rond de lont en giet een dun laagje na (de zogeheten second pour).
• Wet spots (natte vlekken tegen het glas): de was is bij het krimpen van het glas losgetrokken. Cosmetisch, niet te voorkomen bij sojawas, wel te beperken door de pot voor te verwarmen.
• Frosting: witte kristallen op het oppervlak. Hoort bij sojawas en is zelfs een echtheidskenmerk. Gieten bij een iets lagere temperatuur beperkt het.
• Scheuren in het oppervlak: te snel afgekoeld. Laat de kaars op kamertemperatuur staan en niet in de tocht.
• Kaars ruikt niet als hij brandt: te dunne lont, te weinig cure-tijd of geurolie toegevoegd bij te hoge temperatuur. Test met een halve maat dikkere lont.
• Kaars roet en het glas wordt zwart: te dikke lont of te veel geurolie. Knip de lont op 1 cm en meet de volgende keer je olie af.

Waarom curen echt uitmaakt

Na het gieten zijn de geurmoleculen nog niet gelijkmatig door de was verdeeld. In de eerste een tot twee weken bindt de olie zich aan de wasstructuur, waardoor de geurafgifte tijdens het branden merkbaar sterker en constanter wordt. Zet de kaars in die periode met deksel of afgedekt weg op kamertemperatuur. Het is de goedkoopste kwaliteitsverbetering die er bestaat en juist de stap die beginners overslaan. Bij bijenwas of paraffine is het effect kleiner, bij sojawas is het het verschil tussen een kaars die werkt en een die tegenvalt.

Loont het om zelf te gieten?

Financieel wel, zodra je meerdere kaarsen maakt: de grondstofkosten voor een pot van 300 gram liggen ver onder de winkelprijs van een vergelijkbare kaars, ook als je goede geurolie gebruikt. De eerste keer valt dat tegen omdat je thermometer, gietkan en lonten aanschaft. Belangrijker is de controle: je weet exact welke was erin zit, je kiest je eigen geurpercentage en je hergebruikt je potten. Wil je liever kopen dan gieten, dan vind je onze aanraders bij de beste sojakaarsen, en alle achtergrond over wassoorten op de hubpagina sojakaarsen en natuurlijke was. Ga je zelf potten hergebruiken, dan is oude kaarsresten hergebruiken de logische vervolgstap. Losse was en lonten koop je bijvoorbeeld als sojawas-vlokken per kilo.

Veelgestelde vragen